​​​

Waarom je beter geen problemen kunt proberen op te lossen

​

Iets creëren is niet hetzelfde als een probleem oplossen. Dat komt doordat er heel verschillende dynamieken spelen. Bij het oplossen van een probleem gaat het in de praktijk ongeveer zo. De feestdagen zijn net achter de rug, je hebt flink gegeten, gesnoept en gedronken, en er zijn heel wat kilo’s aangekomen. Je vindt het geen mooi gezicht en bovendien niet gezond. Je hebt een probleem en daar wil je wat aan doen.

​

Vooral in het begin zal je het probleem als actueel en urgent zien en dus zal je er de nodige inspanning voor leveren. Minder snoepen, meer bewegen, gezonder eten. Je ziet aan de weegschaal dat het werkt. Maar naarmate je verder richting de oplossing van het probleem komt, wordt het probleem kleiner en dus minder storend. Nu de eerste kilo’s eraf zijn, zie je er al wat sportiever uit. Het wordt verleidelijk om de teugels te laten vieren. En dat gebeurt dan ook. En voor je het weet, zit er weer een kilo aan.

​

Dat gaat zo nog even door, totdat je je met een schok beseft dat het toch echt helemaal de verkeerde kant opgaat. Je moet de teugels beslist aanhalen. Dat doe je dan ook, tot het probleem duidelijk vermindert. En je kunt wel raden wat er vervolgens gebeurt. Zo kent het proces van probleemoplossing goedbeschouwd een ingebouwd probleem: het jojo-effect. Op die manier kun je onmogelijk tot blijvende resultaten komen.

 

Bij een creatieproces is precies het tegenovergestelde het geval. Dan stel je van tevoren vast wat je wilt creëren. Bijvoorbeeld: je wilt een gezond lichaam van ongeveer x kilo, waarmee je ook slim fit overhemden kunt dragen zonder voor gek te lopen. Daarmee ga je aan de slag. En wat merk je? Naarmate je gewenste creatie dichterbij komt, weet die jou steeds meer te motiveren. Je hebt het eerste overhemd al uitgeprobeerd en het paste bijna. De toestand die je voor ogen hebt werkt in dit geval als een attractor, een soort magneet. Natuurlijk, het kan voorkomen dat je op momenten minder trouw bent, maar over het geheel genomen zal je toewijding naarmate je het doel dichter nadert eerder groter dan minder groot worden.

​

Het is, behalve effectiever, ook leuker om je juist niet te richten op het oplossen van een probleem. Daarom raad ik je aan om je problemen te laten voor wat ze zijn. Om een denkbeeldig nieuw, blanco schildersdoek te pakken, die op een denkbeeldige ezel te zetten en er in gedachten voor te gaan staan. Wat wil je creëren? Dat is nu de centrale vraag. Het opvallende is dat deze vraag je meer energie kan geven, meer kracht en meer inspiratie.

​

Vraag

 

Kijk eens naar jouw creatieproject(en). Ben je iets aan het creëren of probeer je een probleem op te lossen? Is dat laatste het geval, doe dan het volgende.

 

a. Formuleer je probleem in hooguit twee of drie zinnen.

b. Formuleer het positief tegenovergestelde van het probleem, ook in hooguit een paar zinnen.

c. Beschouw b. als de nieuwe creatie die je tot stand probeert te brengen.

d. Beschrijf duidelijk waaraan je kunt herkennen (zien, horen, ruiken, voelen, proeven) wanneer die creatie is gelukt.

e. Merk op wat die beschrijving met je doet. Is dit wat je werkelijk wilt? Zo niet, laat het even bezinken en doorloop deze stappen dan opnieuw.

​